Welkom op de IDwise-blog
Bij het aanbreken van het tweede decennium van de eenentwintigste eeuw zijn online identiteit en privacy zich in rap tempo aan het ontwikkelen tot een belangwekkend issue. Dit bericht is een zeer korte inleiding tot enkele van de onderwerpen die ik in een veel grotere mate van detail zal behandelen in dit blog.
Identificatie en authenticatie op internet
Het internet is in de jaren zestig ontworpen zonder een fatsoenlijke identiteistlaag. Nu het zich een plaats aan het verwerven is als het populairste mondiale communicatieplatform wreekt dit gebrek zich als een belangrijke factor die identiteitsdiefstal en cybercrime mogelijk maakt. Bijgevolg wordt alom erkend dat de noodzaak om betrouwbare en gebruiksvriendelijke manieren te ontwikkelen om online mensen te identificeren en hun identiteiten te bevestigen een van de belangrijkste uitdagingen van het internet is. Tegelijkertijd verwijdert deze beweging richting degelijke identificatie en authenticatie het internet nog maar weer eens een stap verder van de vrijplaats voor cybernauten als welke het ooit werd gezien – zie John Perry Barlow’s Declaration of the Independence of Cyberspace voor een radicale verwoording van dit gezichtspunt. Dit roept allerlei vragen op met betrekking tot controle, privacy en de bescherming van persoonsgegevens. ‘Privacy’ moet daarbij niet worden opgevat in de enge zin van geheimhouding (zoals dat het in het bijzonder het geval is in de wet en jurisprudentie in de Verenigde Staten), maar als controle van mensen over hun persoonlijke gegevens en het gebruik ervan door anderen – ik zal dit punt in toekomstige berichten verder uitwerken. Geavanceerde technieken die behulpzaam kunnen zijn bij het aanpakken van deze punten bestaan al (bijv. anonieme credentials) en worden momenteel verder ontwikkeld. Dat biedt op zichzelf helaas echter nog geen garantie dat deze technieken dan ook onderdeel zullen worden van de nieuwe identiteitsinfrastructuur die nu wordt ontworpen en gebouwd.
Elektronische overheid
Intussen introduceren overheden wereldwijd allerlei soorten elektronische identificatiemiddelen. De elektronische overheid is een van de belangrijkste aanjagers van deze trend, maar nu door de overheid uitgegeven eID’s steeds volwassener worden hebben private partijen steeds meer interesse in het gebruik ervan voor hun eigen doeleinden. Dit leidt tot zorgen over ‘dataveillance’ in zowel de publieke als de private sector.
Sociale netwerken
Een andere ontwikkeling, van recentere datum maar zeker zo belangrijk is de opkomst van online sociale netwerken. In hun strooptocht naar leden (en uiteindelijke aandeelhouderswaarde) hebben sociale netwerksites voordeel – in ieder geval op korte termijn – van zoveel mogelijk openbaarheid voor de profielen van hun gebruikers, ook via zoekmachines. Als gevolg hiervan is de privacy van gebruikers constant in gevaar, zoals maar al te duidelijk bleek bij de recente poging van Facebook om onder het mom van verbeterde privacy zijn gebruikers zover te krijgen om hun profielen in feite openbaar te maken. Maar zelfs als sociale netwerksites in de toekomst wel de privacy van hun leden respecteren, dan zal er nog steeds een groot privacyprobleem bestaan. Dat vindt zijn oorzaak in de privacyparadoxen die inherent zijn aan sociale netwerken: veel sociale netwerkers zijn misschien best privacybewust, maar het bekend maken van persoonlijke gegevens is essentieel om vertrouwen te kweken in relaties, en het openbaar maken van persoonslijke gegevens is erg behulpzaam bij het elkaar laten ontmoeten van vreemden met vergelijkbare interesses. Hoe deze privacyparadoxen opgelost kunnen worden is een van de grote open vragen op het gebied van internetprivacy.
Dit blog
Op deze pagina’s zal ik me concentreren op onderwerpen op het gebied van online identiteit en privacy. Vaak zullen al deze aspecten gecombineerd worden in een bericht. In andere gevallen focus ik wellicht op een specifiek onderwerp op het gebied van ofwel identiteit, ofwel privacy, om een punt te illustreren. In alle gevallen zijn commentaren van lezers meer dan welkom, opdat dit een levende en interactieve blog wordt.


Nederlands
English